Zamek Książ w Wałbrzychu – historia, tajemnice Hitlera, podziemia „Riese” i księżna Daisy

Wnętrza, które zniknęły Największy paradoks Książa jest taki, że dziś zachwyca, choć wciąż oglądamy go „okrojonego” z dawnej świetności. Przed II wojną światową komnaty tonęły w obrazach, rzeźbach i meblach rodu Hochbergów, jednym z najbogatszych arystokratycznych klanów w Europie. W czasie wojny i po jej zakończeniu wyposażenie w dużej części rozkradziono lub wywieziono, a wiele detali architektonicznych zniszczono podczas nazistowskiej przebudowy. Dziś spacerujesz po salach, które przypominają elegancką powojenną rekonstrukcję – i właśnie ta „pusta rama” jeszcze mocniej pobudza wyobraźnię, co tak naprawdę mogło się tu znajdować. Podziemia projektu „Riese” Najbardziej elektryzująca część historii Książa kryje się jednak pod ziemią. W ramach tajemniczego projektu „Riese” Niemcy zaczęli drążyć w skale sieć tuneli, które miały pełnić funkcję kwatery dowodzenia, fabryk lub schronów – do dziś historycy spierają się co do prawdziwego przeznaczenia tych korytarzy. Robotnicy przymusowi drążyli skałę w nieludzkich warunkach, a efektem ich pracy są kilometry podziemnych korytarzy, z których tylko część udostępniono turystom. Gdy schodzisz w dół, betonowe ściany, surowe wyrobiska i nagłe przeciągi sprawiają, że łatwo uwierzyć w opowieści o ukrywanych tu dokumentach, broni czy dziełach sztuki. Księżna Daisy – ikona, która nadal „żyje” w zamku Z tajemniczą wojenną historią kontrastuje postać jednej z najbardziej barwnych mieszkanek Książa – księżnej Daisy von Pless. Angielka, która wyszła za mąż za Jana Henryka XV Hochberga, wprowadziła na dolnośląskie salony powiew brytyjskiej elegancji i skandalu. Słynęła z urody, charyzmy i ciętego języka, a jej pamiętniki do dziś uchodzą za bezcenne źródło plotek o europejskiej arystokracji przełomu XIX i XX wieku. W Książu do dziś organizuje się wystawy poświęcone Daisy, a przewodnicy chętnie opowiadają anegdoty o jej życiu, małżeńskich kryzysach, działalności charytatywnej i o tym, jak bardzo nie pasowała do sztywnych dworskich konwenansów. Wiele osób twierdzi, że to właśnie jej „duch” – niekoniecznie w sensie paranormalnym – nadaje zamkowi bardziej ludzki, romantyczny wymiar. Skarby, złoty pociąg i sensacje spod Książa Książ pojawia się też regularnie w nagłówkach mediów, gdy tylko wraca temat „złotego pociągu” czy nazistowskich skarbów ukrytych na Dolnym Śląsku. Choć wiele teorii spiskowych nie ma solidnych dowodów, sam fakt, że zamek był powiązany z wielką przebudową i podziemnymi korytarzami, sprawia, że jest idealnym tłem dla sensacyjnych hipotez. Mówi się o zaginionych kolekcjach sztuki, archiwach i kosztownościach rodu Hochbergów, które mogły zostać ukryte lub zniszczone w pośpiechu uciekających Niemców. Dla jednych to tylko legenda napędzająca turystykę, dla innych – wciąż nierozwiązana zagadka, która może kryć realne skarby pod warstwą betonu i skał. Tarasy, palmiarnia i „ładniejsza twarz” Książa Gdy wyjdziesz z mrocznych podziemi, Książ potrafi nagle pokazać swoje zupełnie inne oblicze. Tarasy zamkowe, schodzące kaskadami w stronę urwiska, to jeden z najbardziej fotogenicznych fragmentów całego kompleksu – szczególnie w czasie kwitnienia roślin i jesienią, gdy las wokół zamku płonie kolorami. Nieco dalej czeka palmiarnia w Lubiechowie, zbudowana na zlecenie Hochbergów – egzotyczna „doklejka” do dolnośląskiego krajobrazu, pełna palm, kaktusów i roślin z różnych części świata. To zestawienie – mroczne tunele, wojenne historie i bajkowe ogrody – sprawia, że Zamek Książ działa jak emocjonalny rollercoaster, który trudno opowiedzieć jednym kadrem czy jednym postem w social media.